Akıllı telefonlar, sosyal medya ve sonsuz kaydırmalı içerikler… Tüm bunlar çocuklarımızı yalnızlaştırıyor, biz farkında olmadan. Bu yazıda sanal dünyanın çocuklar üzerindeki etkilerini, tehlikelerini ve ailece alınabilecek önlemleri birlikte ele alıyoruz.
Bir çocuğun gözleri parlak olmalıydı, ama ekran ışığı altında sönükleşiyor artık.
Her sabah bir uyanış değil, bir giriş ekranı karşılıyor onları.
Kahvaltıdan önce bildirimleri kontrol ediyorlar.
Bir ekran kararmadan, gözleri kapanmıyor.
Eskiden sokaklar çocuk sesleriyle dolardı; şimdi sessizlik içinde ekranlara gömülen minik parmaklar var.
Eskiden “canım sıkılıyor” diyen bir çocuk hayal kurardı, şimdi eline bir tablet veriliyor.
Ve böylece yalnızlığın yerini yapay kalabalıklar alıyor.
Sanalın Girdabında Kaybolmak
Bu sadece bir alışkanlık değil, bir sistem.
Kısa ama değersiz içeriklerle inşa edilmiş dev bir labirent: algoritmaların yönettiği, duyguların kullanıldığı, dikkatimizin sömürüldüğü bir düzen.
Amaç sadece eğlendirmek değil — oyalamak, uyutmak, bağlı kılmak.
Birbirine benzeyen videolar, saniyeler içinde tüketilen görseller… Hepsi zihni uyuşturmak, insanı düşünmekten alıkoymak için tasarlanmış.
Ve ne yazık ki çocuklarımız bu sistemin tam ortasında, savunmasız bir halde.
Sanal alemdeki tehlike, bazen açık bir şiddet ya da kötü içerik değildir.
Asıl tehlike, insanı kendinden uzaklaştıran yumuşak bir esaret halidir.
Zihinsel tembelliğe, duygusal yalnızlığa, gerçeklikten kopuşa sürükleyen bir tuzaktır bu.
Ve çocuklarımız bu tuzağı “oyun” sanıyor.
Yetişkinler de Kayıp
Peki ya büyükler?
Telefonuna gömülmüş bir ebeveyn, çocuğunun iç dünyasını nasıl fark edebilir?
“İyisin değil mi?” demekle ilgilenmiş olunmuyor.
Oysa bir çocuk göz temasıyla büyür. Gerçek bir kucakla. İçten bir soruyla. Sabırla.
Ama bizler de çoğu zaman aynı girdabın içindeyiz.
Gün içinde onlarca defa fark etmeden ekran kaydırıyoruz.
Ve dijital dünyada kayboldukça, gerçek dünyayla aramızdaki bağ da inceliyor.
Ortadan Kaldırmak Değil, Dengeyi Kurmak Gerek
Evet, bu düzeni ortadan kaldırmak mümkün değil.
Bu çağın bir parçası internet, sosyal medya, dijital içerik.
Ama kontrolsüz bir etki, kontrol altına alınmadığında bir yangına dönüşür.
Bu yüzden mücadele etmeliyiz. Kaçarak değil, denge kurarak.
İlk adım: Gerçek hayatı yeniden hatırlamak.
- Birlikte geçirilen teknolojisiz zamanlar
- Günlük kitap okuma alışkanlıkları
- Gerçek oyunlar, birlikte yapılan yürüyüşler, sohbete ayrılan akşamlar
Tüm bunlar, çocukların zihninde dijital dünyaya karşı bir direnç oluşturur.
Çünkü ancak yaşanmışlıkla, duyguyla, temasla korunabilir bir ruh.
Çocukların Değil, Hayatın Şifresi Bizde
Unutmayalım:
Çocuklar ne söylediğimizi değil, ne yaşadığımızı örnek alır.
Eğer biz de kendimizi sürekli ekranlarda kaybediyorsak, onlara ışık tutmamız mümkün mü?
Bir çocuğun ihtiyacı yeni bir uygulama değil;
bir masal sesi, bir akşam yemeği muhabbeti, bir parkta el ele yürüyüş…
Görünmez gibi duran bu anlar, aslında onların geleceğini inşa eder.
Son Söz:
Bir çocuk içe kapanıyorsa, bir genç aynaya yabancılaşıyorsa…
Sadece internetin değil, ilgisizliğimizin de payı vardır.
Ama her şey bitmiş değil.
Zaman hâlâ elimizde.
Ve o zamanı, bir ekrana değil, bir kalbe dokunmak için kullanırsak, hiçbir şey için geç değil.
— Yarkut Sayın
Yorum bırakın